در ادامه به معرفی دوره دکتری رشته تکنولوژی آموزشی در دانشگاه ایالتی آریزونا می پردازیم:
تمرکز دوره دکتری در این دانشگاه بر طراحی. توسعه و ارزشیابی نظامهای آموزشی و همچنین بر کاربردهای تکنولوزی آموزشی برای بهبود یادگیری است. در این دوره دانشجویان در زمینه های مختلفی از تکنولوژی آموزشی دارای نظر و ایده می شوند.
تعداد واحدهای مورد نیاز برای دوره دکتری حداقل ۸۴ واحد می باشد. به دو شیوه دانشجو می تواند برای دوره دکتری وارد شود شیوه اول از مستقیما بعد از پایان یافتن دوره لیسانس دانشجو می تواند در دوره دکتری ثبت نام نمائید که این شیوه داری شرایط خاصی است ازجمله داشتن معدل ۳.۲۰ از ۴ و همچنین داشتن نمره بالا در آزمون زبان می باشد. طول دوره در این شیوه ۵ به طول خواهد انجامید. شیوه دوم که شیوه معمول است دانشجو اقدام به پذیرش بعد از دوره فوق لیسانس می نماید که با این شیوه نیز جداقل سه سال طول می کشد تا دانشجو از تز خود دفاع نماید. ضمنا این دانشگاه پذیرش محدودی برای دوره دکتری دارد و نیاز است که دانشجو دارای رزومه قوی باشد تا شانس پذیرش از دانشگاه را داشته باشد. ضمنا نکته خیلی مهمی که در رابطه با این دانشگاه مد نظر است اینکه در زمان اقدام به پذیرش از فارغ التحصیلی دانشجو از دوره لیسانس نباید بیش از ۱۰ سال گذشته باشد.
دروس این دانشگاه به دو دسته دروس الزامی و دروس اختیاری تقسیم می شود. دروس الزامی شامل ۴۸ واحد می باشد که ۱۲ واحد آن رساله بود و دروس اختیاری شامل ۳۶ واحد است که از بین دروس ارائه شده دانشجو باید ۳۶ واحد را بنا به علاقه خود انتخاب نموده و نمره قبولی کسب نماید.
دروش اجباری شامل:
EDT 501 Foundations and Issues in Educational Technology 3
EDT 502 Design and Development of Instruction 3
EDT 503 Instructional Media Design 3
EDT 504 Development of Computer-Based Instruction 3
EDT 506 Educational Evaluation 3
EDP 540 Theoretical Views of Learning 3
EDP 552 Multiple Regression and Correlation Methods 3
EDP 554 Analysis of Variance Methods 3
EDT 701 Research in Educational Technology 3
EDT 780 Advanced Instructional Development 3
EDT 792 Advanced Educational Technology Research 6
EDT 799 Dissertation 12
Total 48
دروس اختیاری باید زیر نظر استاد راهنما و یا کمیته انتخاب شوند. برخی از این دروس شامل:
• EDT 505 Multimedia Presentation Technologies
• EDT 507 Trends in Performance Improvement
• EDT 511 Technology Applications in Education
• EDT 520 Educational Technology and Training
• EDT 523 Distance Education Theory and Practice
• EDT 525 Web Resources for Educators
• EDT 528 Development of Web-Based Instruction
• EDT 701 Research in Educational Technology
• EDT 702 Research in Technology-Based Education
• EDT 703 Research in Distance Education
• EDT 780 Advanced Instructional Design Practicum
• EDT 792 Advanced Educational Technology Research
تعداد اعضای کمیته نیز بین ۳ تا ۵ نفر متغیر است. که تمام کارهای دانشجو زیر نظر این کمیته خواهد بود. بعد از گذراندن تمام واحدهای مورد نیاز دانشجو برای امتحان جامع آماده می شود. کمیته راهنما بعنوان اعضای تیم ممتحنین وظیفه ارزیابی از دانشجو را برعهده دارند. بعد از اتمام موفقیت آمیز امتحان جامع دانشجو وارد مرحله پژوهشی شده در این زمان به او عنوان کاندیدای دوره دکتری اطلاق می شود. تز یا رساله باید حتما در زمینه ایی باشد که اعضای کمیته در آن زمینه دارای تخصص هستند و حتما باید مورد تائید تمام اعضاء تک به تک قرار گیرد. دفاع نهایی از رساله در حضور اعضای کمیته و نمایندگانی از دانشکده تحصیلات تکمیلی بصورت شفاهی انجام می پذیرد.
به نام خدا
با خبر شدیم امسال برای اولین بار دانشگاه علامه طباطبایی تهران اقدام به راه اندازی دوره دکتری رشته تکنولوژی آموزشی نموده است. ضمن این که این اقدام فی النفسه خوب است، و باعث پیشرفت درباعث پیشرفت در زمینه علوم تربیتی می شود. ولی برای انجام این همانند هر کار دیگری نیاز به یکسری مقدمات و فعالیتهای اولیه و پایه می باشد. اینکه آیا این اقدامات انجام گرفته یا نه، ما خوشبینانه امیدوارهستیم که انجام گرفته باشد. در هر صورت برای اینکه یک مقایسه ایی با وضعیت موجود در دنیا با کشور مان داشته باشیم بهتر دیدیم به معرفی دوره های دکتری تکنولوژی آموزشی در دانشگاهها دنیا بپردازیم تا با این کار وضعیت موجود در دانشگاههای ایران در مقایسه با سایر دانشگاهها را بهتر بشناسیم.
برای اولین قدم، دانشگاه Texas Tech University را انتخاب کردیم. این انتخاب را به این دلیل انجام دادیم که این دانشگاه در رتبه های جهانی خیلی معروف نبوده و بعبارتی در رتبه های پائین است و نزدیک به رتبه های دانشگاههای ما!!!!! به نظر می رسد این مقایسه کمک می کند تا ما دانشگاههای خودمان را بهتر بشناسیم.
دوره دکتری تکنولوژی آموزشی در دانشگاه Texas Tech University به دنبال این است که افرادی را تربیت کند که:
with the knowledge and skills in design, development, utilization, management, and evaluation of materials, process, and resources to enhance learning in educational and business settings and
who are committed to respecting diversity among people, and who ascribe to the highest of ethical standards and practice in the field of instructional technology
تعداد واحدهای مورد نیاز برای گذراندن موفق این دوره حداقل 93 واحد است که شامل رساله نیز می شود. دانشجویان دوره دکتری باید در شش زمینه زیر دارای مهارت در سطح حرفه ایی باشند.
Theories and models of instructional design;
Development of instructional materials through a variety of technologies based on theories and models of instructional design;
Utilization of processes and resources to promote learning;
Management of technologies, resources and development for instructional purposes;
Evaluation of programs, projects, and materials; and
Critical analysis of research, trends and issues related to the field of instructional technology.
(برای متوجه شدن منظور از اینکه چرا برخی عبارتها برجسته شدن به تعریف ۱۹۹۴ تکنولوژی آموزشی مراجعه نمائید.) مواد درسی دوره دکتری در سه حیطه کلی مبانی آموزشی، آمار و روش تحقیق و همچنین مبانی تکنولوژی آموزشی طبقه بندی می شوند در زیر لیست تک تک دروس در هر حیطه آورده شده است.
1- حیطه مبانی آموزشی: در زیر تعدادی دروس ارائه شده است که دانشجو مجاز است 9 واحد (معادل سه درس) را به انتخاب خود اخذ کرده و با موفقیت به اتمام برساند این دروس شامل:
EDC1 5320 Curriculum Theory: Foundations
EDHE 5300 The History of Higher Education in the United States
EPSY 5310 Philosophy of Education
EPSY 5314 History of Education
EPSY 5323 Cultural Foundations of Education
EPSY 5331 Human Development in Education
EPSY 5332 Educational Psychology
می باشد.
2- حیطه روش تحقیق و آمار نیز شامل یکسری دروس ارائه شده می باشد که دانشجو موظف است 12 واحد درسی (معادل 4 درس) به انتخاب خود انتخاب کرده و با موفقیت نمره قبولی کسب کند. این دروس شامل:
EDSP 5349 Single Subject Research Design
EPSY 5380 Introduction to Educational Statistics
EPSY 5381 Intermediate Educational Statistics
EPSY 5382 Qualitative Research in Education
EPSY 5383 Data Analysis with Statistical Software
EPSY 5385 Foundations of Educational Research
EPSY 6301 Advanced Data Analysis
EPSY 6302 Survey Research in Education
EPSY 6303 Educational Measurement
EPSY 6304 Qualitative Research Methods
EPSY 6305 Qualitative Data Analysis in Education
3- حیطه تکنولوژی آموزشی: در این حیطه دیگر دانشجو مجاز به انتخاب واحد های مورد علاقه خود نمی باشد. بلکه تعداد 10 درس (معادل 30 واحد) را باید با موفقیت بگذراند. این دروس شامل:
EDIT 5316 Foundations of Instructional Technology
EDIT 5317 Instructional Design Foundations
EDIT 5325 Planning and Developing Instructional Media
EDIT 5370 Foundations in Distance Education
EDIT 5397 Practicum in Educational Technology
EDIT 6317 Advanced Instructional Design: Theory and Practice
EDIT 6322 Research in Instructional Technology
EDIT 6325 Multimedia Production for Instruction
EDIT 6380 Distance Education: Trends, Issues, Research
EDIT 7000 Individual Research (3 hours)
بعد از اتمام این دروس دانشجو وارد مرحله تخصصی در زمینه تکنولوژی آموزشی می شود در این مرحله نیز او باید تعداد 15 واحد (معادل 5 درس) که از بین دروس زیادی که ارائه شده است را بر اساس علاقه شخصی خود انتخاب و با موفقیت بگذراند. زمینه های مورد علاقه در این بین شامل آموزش از راه دور، چند رسانه ایی ها، طراحی آموزشی، و یا ترکیبی از تمام این هاست. این دروس شامل:
EDIT 5320 Educational Network Applications
EDIT 5321 Computer Programming for Educators
EDIT 5322 Authoring Systems for Educational Software
EDIT 5326 Instructional Software Design
EDIT 5330 Computers, Critical Thinking, & Problem Solving in the Content Areas
EDIT 5341 Curriculum Applications of the Internet
EDIT 5342 Authoring Tools for the Internet
EDIT 5380 Principals and Practices for Video Based Distance Education
EDIT 5390 Online Distance Learning
EDIT 5395 Administration of the Instructional Technology Program
EDIT 7000 Individual Research (3 hours)
علاوه بر همه این دروس دانشجو باید تعداد 15 واحد یعنی 5 درس را نیز از دیگر حوزه ها مثل
computer science, business, psychology,
را نیز انتخاب کند و با موفقیت پاس نمائید به دروس این دوره رشته دوم یا
Minor or additional support classes
گفته می شود. ممکن است شما شنیده باشید که دانشجویی می گوید رشته فرعی من فلان چیز است، مثلا تکنولوژی آموزشی رشته اصلی و رشته ایی مثل روانشناسی بعنوان رشته فرعی این دقیقا همان چیز است.
بعد از گذراندن تمام این واحدها دانشجو وارد مرحله تز یا رساله می شود که رساله نیز در این دانشگاه برای رشته تکنولوژی آموزشی معادل 15 واحد درسی است. با جمع زدن این واحد ها تعداد 93 واحد می شود که در ابتدا ذکر شد.
البته قبل از وارد شدن در مرحله پژوهش دانشجو باید در امتحانی با نام Qualifying Examination. که همان امتحان جامع خودمان است شرکت نماید و با موفقیت از عهده این امتحان نیز بر آید. البته این امتحان نیز گزینه های مختلفی دارد که بنا به انتخاب دانشجوست، (این همان نکته دانشجو محوری بودن است به عبارت دیگر دانشجو محوری بودن یعنی همین). این انتخابها شامل امتحان سرجلسه که 6 ساعت بطول می انجامد، امتحان بصورت Take home، و یا شامل ترکیبی از این دو است. مواد امتخانی نیز شامل حوزه های زیر است
Instructional Design
Major Issues in Instructional Technology
Computer Aided Learning
Distance Education
Research in Instructional Technology
Applications of Technology in Education
Planning & Management of Instructional Technology Programs
Educational Research
Statistics
امتحان بصورت کتبی بوده و بعد از اتمام جلسه، تعدای کپی از پاسخها تهیه شده و به اعضای کمیته شامل استاد راهنما و مشاورین برای نمره گزاری تحویل داده می شود. بعد از تائید کمیته ، دانشجو وارد مرحله پژوهش می شود و کار پایان نامه خود را آغاز می نمائید. در ابتدا باید پروپوزالی از کار آینده آماده شده و در گروه از آن دفاع شود. بعد از دفاع موفقیت آمیز از پروپوزال دانشجو می تواند داده های خود را جمع آمری نمائید و در انتها از پایان نامه خود دفاع نماید. تفاوت دفاع پایانی با دفاع از پروپوزال در این است که در دفاع پایانی اساتید داور از بیرون از دانشگاه می باشند ولی در دفاع از پروپوزال داوران از داخل گروه مربوطه هستند.
این بود خلاصه ایی از فرایند اخذ دکتری و دروس مورد نیاز در یکی از دانشگاههای متوسط آمریکا در حالی که در دانشگاههای معروفتر شرایط بمراتب دشوارتر است. حال قضاوت با شما.
